ศาลรัฐนิวเม็กซิโกของสหรัฐฯ สั่งให้ Meta จ่ายเงิน 567 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 18,000 ล้านบาท เข้ากองทุนเยียวยาสุขภาพจิตเยาวชน พร้อมบังคับให้ปรับการทำงานของ Facebook และ Instagram เพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้ผู้ใช้อายุต่ำกว่า 18 ปี
คำตัดสินเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2026 เป็นระยะที่สองของคดีที่รัฐนิวเม็กซิโกกล่าวหาว่า Meta ทำให้เด็กและวัยรุ่นได้รับอันตรายจากแพลตฟอร์ม รวมถึงกล่าวหาว่าบริษัทออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ผู้ใช้อายุน้อยใช้งานอย่างต่อเนื่อง และล้มเหลวในการป้องกันการแสวงหาประโยชน์ทางเพศจากเด็ก
ในบทความนี้
Meta เจอค่าปรับรวม 942 ล้านดอลลาร์
ผู้พิพากษา Bryan Biedscheid แห่งศาลในเมืองซานตาเฟ ระบุว่า Meta มีส่วนทำให้เกิด “public nuisance” หรือภาวะที่สร้างผลกระทบต่อสุขภาพและความปลอดภัยของสาธารณะในรัฐนิวเม็กซิโก
เงิน 567 ล้านดอลลาร์ หรือราว 18,000 ล้านบาท จะถูกนำไปใช้กับมาตรการลดผลกระทบต่อเยาวชน โดยประมาณ 420 ล้านดอลลาร์ หรือกว่า 13,300 ล้านบาท จะใช้กับบริการด้านการรักษาและช่วยเหลือเยาวชน ส่วนที่เหลือจะใช้กับการป้องกัน การคัดกรอง การสร้างความตระหนัก และมาตรการอื่น ๆ ในช่วง 5 ปี
จำนวนดังกล่าวยังไม่ใช่ทั้งหมด เพราะในเดือนมีนาคม 2026 คณะลูกขุนของรัฐนิวเม็กซิโกเคยตัดสินให้ Meta จ่ายค่าปรับทางแพ่ง 375 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 11,900 ล้านบาท จากการละเมิดกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค
เมื่อนำสองส่วนมารวมกัน Meta จึงมีภาระทางการเงินจากคดีนี้รวมประมาณ 942 ล้านดอลลาร์ หรือเกือบ 30,000 ล้านบาท
ศาลสั่งจำกัดการใช้งาน Facebook และ Instagram ของวัยรุ่น
นอกจากเรื่องเงิน ศาลยังออกคำสั่งให้ Meta เปลี่ยนวิธีการทำงานของแพลตฟอร์มในรัฐนิวเม็กซิโกเป็นระยะเวลา 5 ปี
หนึ่งในมาตรการสำคัญคือ จำกัดการใช้งาน Facebook และ Instagram ของผู้ใช้อายุต่ำกว่า 18 ปีไว้ที่ 90 ชั่วโมงต่อเดือน หรือเฉลี่ยประมาณ 3 ชั่วโมงต่อวัน
นอกจากนี้ยังมีคำสั่งให้ Meta จำกัดการแจ้งเตือนในช่วงเวลากลางคืนและเวลาเรียน เพิ่มมาตรการตรวจสอบอายุผู้ใช้ และกำหนดให้ฟีเจอร์บางอย่าง เช่น การแสดงจำนวน Like มีข้อจำกัดสำหรับผู้ใช้เยาวชน
ศาลยังสั่งให้ Meta เพิ่มมาตรการป้องกันการติดต่อระหว่างผู้ใหญ่กับผู้เยาว์ ปรับปรุงระบบรับมือรายงานการล่วงละเมิดทางเพศเด็ก รวมถึงกำหนดมาตรการสำหรับ AI chatbot ที่มีปฏิสัมพันธ์กับผู้ใช้ที่เป็นเด็ก
อีกประเด็นที่น่าสนใจคือเรื่องการตรวจสอบอายุ โดยศาลสนับสนุนให้ Meta พัฒนาโมเดล AI สำหรับประเมินอายุ และให้ลบข้อมูลของผู้ใช้อายุต่ำกว่า 13 ปีตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
Meta เตรียมอุทธรณ์
Meta ไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินและระบุว่าจะยื่นอุทธรณ์ โดยบริษัทกล่าวว่ายังคงเชื่อมั่นในมาตรการที่ใช้ปกป้องวัยรุ่นบนแพลตฟอร์ม และมองว่าข้อกล่าวหาบางส่วนไม่ตรงกับข้อเท็จจริง
อย่างไรก็ตาม คดีในนิวเม็กซิโกไม่ได้เป็นความเสี่ยงทางกฎหมายเพียงเรื่องเดียวของ Meta
ขณะนี้ Meta กำลังเผชิญคดีอีกชุดในศาลรัฐบาลกลางที่เมือง Oakland รัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งมีอัยการสูงสุดจากหลายรัฐกล่าวหาว่า Facebook และ Instagram ถูกออกแบบมาเพื่อดึงเด็กและวัยรุ่นให้ใช้งานนานขึ้น และบริษัทปกปิดหรือทำให้สาธารณะเข้าใจผิดเกี่ยวกับความเสี่ยงดังกล่าว
คดีนี้เกี่ยวข้องกับกลุ่มรัฐ 29 รัฐ และมีกำหนดเริ่มกระบวนการพิจารณาในเดือนสิงหาคม โดยการคัดเลือกคณะลูกขุนเริ่มวันที่ 12 สิงหาคม และการแถลงเปิดคดีมีกำหนดวันที่ 18 สิงหาคม 2026
ก่อนหน้านี้ Meta ระบุในเอกสารต่อศาลว่า หากรัฐต่าง ๆ ชนะคดี พวกเขาอาจเรียกร้องค่าปรับรวมสูงถึง 1.4 ล้านล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 44 ล้านล้านบาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงมากเมื่อเทียบกับมูลค่าบริษัท
คำตัดสินจากนิวเม็กซิโกจึงมีความสำคัญมากกว่าตัวเงิน 567 ล้านดอลลาร์ เพราะเป็นตัวอย่างว่าศาลสามารถบังคับให้บริษัทเทคโนโลยีเปลี่ยนวิธีออกแบบและควบคุมแพลตฟอร์มเพื่อปกป้องเด็กได้ ขณะที่ผลของคดีรัฐบาลกลางในแคลิฟอร์เนียอาจกลายเป็นอีกจุดเปลี่ยนสำคัญต่อแนวทางกำกับดูแลโซเชียลมีเดียในสหรัฐฯ
