Academy of Motion Picture Arts and Sciences ประกาศกฎใหม่วันที่ 1 พฤษภาคม 2026 ห้าม “การแสดงโดย AI” เข้าชิงรางวัล Oscar โดยยังอนุญาตให้ใช้ AI ในงานสร้างภาพยนตร์ได้ แต่รางวัลการแสดงและบทจะให้เฉพาะมนุษย์เท่านั้น
การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนแรงกดดันจากอุตสาหกรรมบันเทิงที่กังวลบทบาทของ AI ในงานสร้างสรรค์
กฎใหม่ของ Academy ระบุชัดว่า “ผลงานที่สร้างโดย AI” ไม่สามารถเข้าชิงในสาขาการแสดงหรือบทภาพยนตร์ได้ หากไม่ได้มีส่วนร่วมจากมนุษย์โดยตรง แม้ผู้สร้างยังสามารถใช้เครื่องมือ AI ในกระบวนการผลิต เช่น การตัดต่อหรือเอฟเฟกต์ได้ก็ตาม
การตัดสินใจครั้งนี้สอดคล้องกับข้อตกลงที่เกิดขึ้นหลังการประท้วงครั้งใหญ่ของ Writers Guild of America และ SAG-AFTRA ในปี 2023 ซึ่งเรียกร้องให้จำกัดการใช้ AI ในงานเขียนบทและการแสดง เพื่อปกป้องสิทธิของแรงงานในอุตสาหกรรม
หนึ่งในกรณีที่จุดกระแสถกเถียงคือภาพยนตร์ As Deep as the Grave ที่ใช้ AI จำลองตัวตนของ Val Kilmer ทั้งใบหน้าและเสียง จนเกิดเสียงวิจารณ์จากแฟน ๆ เกี่ยวกับความเหมาะสมของการนำบุคคลที่เสียชีวิตแล้วกลับมาแสดงผ่านเทคโนโลยี
ก่อนหน้านี้ Val Kilmer เคยร่วมพัฒนาเสียง AI กับบริษัท Sonantic ขณะที่นักแสดงอย่าง Matthew McConaughey และ Michael Caine ก็เคยทำงานกับบริษัท ElevenLabs เพื่อสร้างเสียงสังเคราะห์ของตัวเองเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม กระแสต่อต้าน AI ในวงการบันเทิงยังเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกรณีการใช้ Deepfake โดยไม่ได้รับอนุญาต ล่าสุด Taylor Swift ได้ยื่นจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าสำหรับเสียงและภาพลักษณ์ของตนเอง หลังพบการนำ AI ไปสร้างคอนเทนต์ปลอม รวมถึงใช้ในกลโกงหลอกลวงออนไลน์
นอกจากประเด็น AI แล้ว Academy ยังปรับกฎในหมวดอื่น เช่น
- ภาพยนตร์ต่างประเทศ สามารถส่งเข้าชิงได้มากกว่า 1 เรื่องต่อประเทศ
- นักแสดงสามารถถูกเสนอชื่อเข้าชิงหลายครั้งในสาขาเดียว หากผลงานติดอันดับ 5 อันดับแรก
การเปลี่ยนแปลงนี้มีขึ้นหลังจากเกิดข้อถกเถียงเกี่ยวกับความยุติธรรมของการคัดเลือกผู้เข้าชิงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
ในภาพรวม กฎใหม่ของ Oscar ถือเป็นการวาง “เส้นแบ่ง” ระหว่างเทคโนโลยีกับผลงานของมนุษย์อย่างชัดเจนในช่วงที่ AI กำลังเข้ามามีบทบาทในอุตสาหกรรมบันเทิงมากขึ้น และอาจเป็นแนวทางให้เวทีรางวัลอื่น ๆ ปรับตามในอนาคต
