สืบเนื่องจากดราม่าในสังคมออนไลน์ ที่ดารา 24 คน โพสภาพเบียร์ยี่ห้อหนึ่งลง Instagram โดยไม่ได้นัดหมาย(?) จนตำรวจและสคบ. ออกมาระบุว่า เป็นการกระทำที่ผิด พระราชบัญญัติควบคุมแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ตามมาตรา 26 ที่ระบุว่า “ให้ผู้ผลิตหรือนำเข้าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จัดให้มีบรรจุภัณฑ์ ฉลาก พร้อมทั้งข้อความคำเตือนสำหรับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่ผลิตหรือนำเข้าให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ เงื่อนไขที่คณะกรรมการควบคุมประกาศ ซึ่งโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ และประกาศในราชกิจจานุเบกษา” ซึ่งคณะกรรมการควบคุมที่ว่านี้ก็คือ คณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก็ได้ประกาศเพิ่มเติมว่า มาตรา 26 นี้ให้หมายความรวมทั้งฉลากและบรรจุภัณฑ์ของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต้องไม่ใช้ข้อความที่มีการเชิญชวนให้ผู้บริโภค หรืออวดอ้างสรรพคุณประโยชน์หรือคุณภาพของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยทางตรงหรือทางอ้อม และข้อความหรือภาพที่มีดาราศิลปินนักร้อง หรือนักแสดง
ซึ่งบทลงโทษตามมาตรา 26 พระราชบัญญัติควบคุมแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 ระบุเอาไว้ว่า …
นอกจากนี้ทางตำรวจและสคบ. ยังกล่าวเพิ่มเติมว่า กรณีดังกล่าวอาจเป็นโพสภาพลงในสังคมออนไลน์ที่เข้าข่ายโฆษณาแฝง ถือว่าทำความผิดตาม มาตรา 32 ที่ระบุว่า “ห้ามมิให้ผู้ใดโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือแสดงชื่อหรือเครื่องหมายแอลกอฮอล์อันเป็นการอวดอ้างสรรพคุณ หรือชักจูงใจให้ผู้อื่นโดยตรง หรือโดยอ้อม การโฆษณา หรือประชาสัมพันธ์ใด ๆ โดยผู้ผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภทให้กระทำได้เฉพาะข้อมูลข่าวสาร และความรู้เชิงสร้างสรรค์สังคม โดยไม่มีการปรากฏภาพของสินค้า หรือบรรจุภัณฑ์ของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นั้น เว้นแต่เป็นการปรากฏของภาพสัญลักษณ์ของเครื่องดื่ม หรือสัญลักษณ์ของบริษัทผู้ผลิตเท่านั้นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง” ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุก 1 ปี หรือ ปรับ 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สุดท้ายปัญหาก็จะไปตกลงที่ว่าเป็นการโฆษณาแฝงหรือไม่?
แต่สิ่งที่สังคมออนไลน์กำลังวิพากษ์วิจารณ์กันอยู่ในตอนนี้ก็คือ คำให้แถลงของทางตำรวจที่ระบุว่า
[quote] ส่วนประชาชนทั่วไปหากมีการโพสต์ภาพเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่ว่าจะจงใจ หรือไม่มีเจตนา หรือไม่ทราบกฎหมาย ก็ถือว่ามีความผิดตามมาตรานี้เช่นเดียวกัน เนื่องจากในภาพถ่ายนั้น เห็นภาพฉลากของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และหากมีการใส่ข้อความเพื่อโฆษณาอีก จะถือว่ามีความผิดฐานโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ด้วย ตามมาตรา 32 ซึ่งมีอัตราโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี ปรับไม่เกิน 5 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ[/quote]
หลายคนจึงเกิดคำถามขึ้นกันมากมายว่า การโพสในสังคมออนไลน์ ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนตัว โพสภาพการสังสรรค์ระหว่างเพื่อนฝูง และงานเลี้ยงต่างๆ ที่อาจมีภาพเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จะมีความผิดหรือไม่?
สำหรับคำถามนี้ต้องขอบคุณผู้สื่อข่าวเดลินิวส์ออนไลน์ ที่ได้ไปสอบถามผู้รับผิดชอบโดยตรงในการออกประกาศควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตามพระราชบัญญัติควบคุมแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 นั่นคือ สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข โดยเจ้าหน้าที่รายหนึ่ง เปิดเผยว่า ในกรณีดาราโพสภาพเครื่องดื่มแอลกอฮอล์นั้น ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนว่า การโพสต์ภาพดังกล่าวเข้าข่ายผิดมาตรา 32 หรือไม่? แต่เบื้องต้นเท่าที่ดูแล้ว น่าจะเข้าข่ายผิดกฎหมาย เพราะเป็นการโฆษณา แต่ยังไม่ฟันธง เนื่องจากต้องตรวจสอบว่าภาพดังกล่าวมีความผิดตามองค์ประกอบของกฎหมายหรือไม่? เช่น ภาพเหล่านี้ถือเป็นการประชาสัมพันธ์ส่งเสริมการขายหรือไม่? ข้อความเชิญชวน หรือเจตนาที่จะตั้งใจลงเพื่อประชาสัมพันธ์หรือไม่?
คำกล่าวทิ้งท้าย ซึ่งน่าจะเป็นคำตอบสำหรับคำถามที่ว่าบุคคลทั่วไป ที่ถ่ายภาพลงสังคมออนไลน์ โดยไม่ได้โฆษณาจะมีความผิดหรือไม่ นั่นคือ
[quote]ส่วนกรณีถ้าเป็นการถ่ายภาพเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ลง เนื่องจากไปดื่มสังสรรค์เฉยๆ ก็ต้องดูที่เจตนาอีกว่า ถ่ายปกติหรือถ่ายเพื่อเผยแพร่ต่อ เป็นการประชาสัมพันธ์สินค้าในแง่ของการค้าหรือไม่ ความถูกผิด ถ้าถามผิดไหมก็ไม่ผิด แต่ถ้าถามว่าควรหรือไม่ก็ไม่ควรลง[/quote]
แสดงว่า หากเป็นการถ่ายภาพโดยไม่หวังจะประชาสัมพันธ์สินค้าโดยตรงหรือโดยอ้อม ก็น่าจะถือว่าไม่ผิดตามมาตรา 32 ? แต่อย่างไรก็ตาม นี่ก็เป็นเพียงคำให้สัมภาษณ์ของบุคคลต่างๆ ที่มีส่วนเกี่ยวข้องเท่านั้น ซึ่งยังไม่สามารถฟันธงได้ เราคงต้องรอผลการพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกากันอีกครั้งครับ
ที่มา:
- พระราชบัญญัติควบคุมแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551
- http://www.dailynews.co.th/regional/353057
- http://www.manager.co.th/Crime/ViewNews.aspx?NewsID=9580000113822
